Karikatür Dünyası: Ustalara Saygı | Bölüm 2

Bundan daha önceki yazımda karikatürün etimolojisinden bahsetmiş ve dilimize pelesenk olan gündemdeki karikatürleri yazmıştım. Şimdi ise biraz daha geriye gidip karikatür Türkiye’de nerede kimlerle başlamış merak ediyorsanız okumaya buyrun.

Erken Cumhuriyet Dönemi Karikatürleri

Bir grafik sanatı olan karikatür günümüzde dijital platformlarda çizilip yayınlanıyor olmasına rağmen başlangıçta mecmualarda, gazetelerde yayınlanıyordu. Gazete karikatürlerini günümüzdekilerle kıyaslamak gerekirse göze çarpan en büyük farklılık siyasi içerikli olmalarıdır. Bu nedenle gazete karikatürlerini okurken o günün siyasi temposundan haberdar olmak lazım. Herhangi bir mizanseni anlamazsanız telaşlanmayın.

Diyojen Dergisi, Gölge Etme Başka İhsan İstemem, Karikatür
Diyojen Dergisi, Gölge Etme Başka İhsan İstemem, Karikatür

Mizah karikatürün hammaddesidir ve karikatürün doğduğu yer de mizah dergileridir en başından beri. Türkiye’de ilk karikatür Diyojen Dergisi’nde Teodor Kasap’ın çizdiği karikatür olsa da bilinen ilk Türk Karikatürist Ali Fuat Bey’dir.

Ali Fuat Bey tarafından, 1876, Çaylak Dergisi, Karikatür, Eski

Günümüzdeki karikatürlerden oldukça farklı olan bu karikatürler bize karikatürün sadece güldürü amacı gütmeyen, bunun yanında toplumsal ve siyasi olaylara eleştirel bir açıdan yaklaşıp, güncel sorunlara dem vurduğunu anlatan bir iletişim aracı olduğunu görmekteyiz. Bazen bir hastalığa farkındalık yaratan, bazen yönetimdeki eksikleri hicivle ele alan bazen de gündelik meseleleri samimi bir şekilde ortaya koyan sanat dalıdır.

Nişan G. Berberyan tarafından, Doldurabilene aşk olsun!

Usta Karikatüristler

Mizah, eleştiri ve dergiler. Karikatürün hammaddesi ve karikatüristin evi. Bu serinin bu bölümünde son olarak bahsetmek istediğim iki çizer var.

Usta isim denince mutlaka akla gelir bu dalda: Oğuz Aral. Yarattığı karikatürler ve çizimlerdeki nüanslar her zaman beni etkilemiştir. Özellikle LÖSEV afişlerinde görebileceğiniz karikatürü az ve öz vuruyor görmekten kaçtığımız gerçekleri yüzümüze.

Oğuz Aral tarafından, Lösemili Avni karikatür

Behiç Pek, Leman ve Gırgır dergilerinde sanatını icra etmiş mizahı ve kalemi güçlü karikatüristlerimizden. Orijinal karakter çizimleriyle anlattığı haller yüreğimizde ince hisler uyandırıyor.

Behiç Pek tarafından

Cemal Nadir, Kozma Tago, Turhan Selçuk, Dağıstan Çetinkaya ve daha onlarca yetenek çiziyorlar, düşündürüyorlar. Unutmayın her çizer farklı bir bakış açısı demektir. Ne mutlu bakabilenlere. Ne mutlu söyleyecek bir şeyi olanlara.

Dağıstan Çetinkaya tarafından

Mizahla kalın, düşünerek kalın.

Author: Kaan Yiğit Er

Yazıyorum, öyleyse varım.

1 thought on “Karikatür Dünyası: Ustalara Saygı | Bölüm 2

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir