Spainards&Siesta

İspanya’ya giden gezginlerin birçoğu İspanyolların geç yemek yemesini onların bulunduğu coğrafi konum itibariyle Akdeniz ikliminin yarattığı rehavete bağlıyor. Asıl sebep ise çok farklı… İspanya’nın en büyük 3. şehri olan Valencia’da saat 23.00, ancak restoranlar insanlarla dolup taşmış durumda. Turistler bunu Akdeniz ülkelerine özgü rahatlığa bağlayabilir, ama asıl sebep düşünüldüğünden daha ilginç. İşin aslı İspanyollar yanlış zaman diliminde yaşıyorlar ve bu durum yaklaşık 70 yıldır devam ediyor. Haritada İngiltere, Portekiz ve Fas ile aynı boylamda olmasına rağmen İspanya, Orta Avrupa Zaman Dilimini kullanıyor. Böylece 2500 km doğusundaki Sırbistan ile aynı zaman dilimini paylaşmış oluyor. Peki İspanyollar neden coğrafi zaman diliminin gerisinden geliyorlar?

General Franco Etkisi

1940’ta General Francisco Franco, Nazi Almanyası ile yardımlaşma amacıyla İspanya’da saatleri ileri aldırdı. O sıralar İspanya İç Savaşı’nın meydana getirdiği çöküntü sebebiyle bu tarz bir durumdan yakınmak hiç kimsenin aklının ucundan bile geçmedi. İspanyollar günün aynı vakitlerinde yemek yemeyi sürdürdüler ancak saatler ileri alındığı için 13.00’da yedikleri öğle yemeği 14.00’a, 20.00’da yedikleri akşam yemeği ise 21.00’a kaymış oldu. İkinci Dünya Savaşı sonunda da eski zaman dilimine dönmedi İspanyollar. Ama İspanya Başbakanı Mariano Rajoy 2 yıl önce verdiği bir demeçte işgününün 20.00 yerine 18.00’da son bulması için hükümetin bir tasarı hazırlığından bahsetti. Bu tasarı Orta Avrupa zaman diliminden Greenwich zaman dilimine geçilmesi anlamına geliyordu ve İspanya genelinde yoğun bir tartışmanın başlamasına sebep oldu.

Doğru zaman diliminden 1 saat geride olmak normale oranla güneşin 1 saat geç doğması ve 1 saat geç batması anlamına geliyor. İspanya’nın incisi Balear Adaları (Mallorca, Minorca ve Ibiza’yı da kapsıyor) özerk yönetimi, Greenwich saatine dönülmesi taraftarı değil. Fakat İspanyol vatandaşların birçoğuna göre, yanlış zaman diliminde yaşamak uykusuzluğa, iş ve eğitim hayatında alınan verimin düşmesine sebep oluyor. İspanya’da işgünü 9.00’da başlıyor; 14.00-16.00 arasında iki saat Siesta arası veriliyor ve işgünü 20.00’da son buluyor. İşten geç çıkılması ise keyiflerine inanılmaz derecede düşkün İspanyolların sosyal yaşamlarınının daha geç saatlere ertelenmesi demek oluyor. İspanya’nın kuzeybatısında kalan Galiçya tarafındaysa kışın güneş 9.00’da doğuyor. Galiçyada yaşayanlar güne karanlıkta başlamak zorunda kalıyor. 2006’dan itibaren İspanya’nın doğru zaman dilimine geçmesi amacıyla çalışmalarda bulunan bir kuruluşun başkanı Luis Casero’ya göre, “İspanya’da zamanın güneşe uyumlu olmaması insan sağlığını ve uykudan alınan verimi tamamen olumsuz etkiliyor. Zaman dilimi değiştirildiğinde güneş 1 saat erken doğacak ve İspanyol vatandaşlar doğal bir şekilde uyanacak, yemek saatleri 1 saat daha geriye çekilmiş, insanlar 1 saat daha fazla uyumuş olacak.”

İspanyollar gece geç uyuyor olmalarını sabah kahve molalarıyla, öğleden sonraları  ise 2-3 saatlik Siesta arasıyla gidermeye çalışıyor. İş saatlerinin değişmesinin İspanya’daki öğle uykusu geleneğini tehlikeye atabileceği söyleniyor. Ancak bu değişikliğin İspanyol nüfusunun çoğunluğunu etkilemeyeceği düşünülüyor. Çünkü 2017’de yapılan istatistiksel bir çalışmaya göre, İspanyolların yüzde 18’i düzenli öğle uykusu uyurken yüzde 60’ı Siesta saatlerinde hiç uyumuyor. Madrid, Barcelona, Valencia gibi büyük kentlerde ve Ibiza, Mallorca, Minorca  gibi turistik bölgelerde Siesta saatlerinde her yer açık kalmaya devam ediyor. IESE Business School’da Profesör olan ve ICWF kurucusu Nuria Chincilla durumu şu şekilde açıklıyor: ‘’Turistler için akşamları bir iki saat fazla açık olmak değil, İspanyolların yaşam kalitesi daha önemli bir sorun. Sürekli jetlag durumundayız. İspanya’da turizm hep en üst seviyede olmuş ve her zaman en üst seviyede olmaya devam edecektir. Aslında zaman dilimi turistlerin umrunda da değil. Sonuç olarak günışığı süre olarak aynı kalacak, ekstra saatin sabah ya da akşam olmasının turistler için herhangi bir önemi yok.”

 

Author: Oğuzhan Sarıbülbül

2 thoughts on “Spainards&Siesta

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir